Forum27 - Türkiye'nin En Büyük Forumu
 

Go Back   Forum27 - Türkiye'nin En Büyük Forumu > Yaşamın İçinden > Uzay

Cevapla

 

LinkBack Seçenekler Stil
  #1  
Alt 12 August 2009, 09:17
sevqi emektir.. emekSe vazqeçmiCek kDr ama.. özqür ßırakaCak kDr sevmektir..
 
Kayıt Tarihi: 7 May 2009
Mesajlar: 13,636
Konular:
Aldığı Beğeni: 0 xx
Beğendiği Mesajlar: 0 xx
Standart saturn

Satürn [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] güneşten yakınlık sırasına göre 6. [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]. Türkçesi Sekendizdir. Büyüklük açısından [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]'den sonra ikinci sırada gelir. Adını Roma'nın tarım tanrısı [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]'tan alır. Arapça kökenli Zühal adı Türkçe'de giderek daha az kullanılmaktadır. Sekendiz olarak da bilinir. Çıplak gözle izlenebilen 5 gezegenden biri (diğerleri, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]) olarak eski çağlardan beri insanoğlunun dikkatini çekmiştir. Büyük ölçüde [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] oluşmakta ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] sınıfına girmektedir.

Fiziksel özellikler
Satürn, tüm gezegenler arasında yoğunluğu en düşük olanıdır. Su yoğunluğu ile karşılaştırıldığında 0.69 olan bu değer, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]'nin yoğunluğunun % 12'si kadardır. Düşük yoğunluk, gezegenin akışkan yapısı ve kendi çevresindeki dönüş hızının yüksekliği ile birleşerek, Satürn'e ekvatorda geniş, kutuplarda basık [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] görüntüsünü vermektedir. [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] derecesi ([Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]) 0.47 olan gezegen, böylece yüzeyine düşen güneş ışığının yarıya yakınını görünür tayfta yansıtmaktadır. Ancak kızılötesi alandaki ışınım ölçüldüğünde, Satürn'ün Güneş'ten aldığı enerjinin 3 kat fazlasını dışarı yaydığı görülür. Bu nedenle gezegen, Güneş'e olan uzaklığına göre hesaplanan 71K' den (-202°C) çok daha yüksek bir [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] sahiptir ve 95K (-178°C) sıcaklığında bir [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] gibi ışır. Satürn'ün kendi içinde yarattığı bu enerji fazlası, gezegenin yerçekiminin etkisi ile yavaşca kendisi üzerine çökerek küçülmesi sırasında dönüştürülen potansiyel enerji ile açıklanmaktadır. [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] olarak adlandırılan ve daha sınırlı ölçüde Jüpiter'de de gözlenen bu olgu Satürn'ün yarattığı ısıl enerji fazlasını tek başına açıklamaya yeterli değildir. Ek bir mekanizma olarak, gezegenin yüzeye yakın katmanlarında hidrojen ile karışım halinde bulunan helyumun ağırlığı nedeniyle merkeze doğru süzülerek göç etmesi sırasında potansiyel enerjisinin bir kısmını açığa çıkarması önerilmektedir.

İç yapı

[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], içerdikleri elementlerin oranlarına göre iki alt gruba ayrılırlar. [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] 'buz' ve 'kaya' oranı daha yüksek [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] grubundadır. Satürn ise [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ile birlikte, adını yine Jüpiter'den alan [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] grubu içindedir. Jovian gezegenlerin kabaca [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]'i ve benzer [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] oluşturan maddeleri bu yıldızlardakine yakın oranlarda içerdiği düşünülür. 20. yüzyıl başlarından itibaren, gezegenlerin çap, kütle, yoğunluk, kendi etrafında dönme hızları, uydularının davranışları gibi verilerden yola çıkılarak iç yapıları hakkında ortaya atılan görüşler, daha sonra tayfölçümsel çalışmalarla ve son otuz yıl içinde gerçekleştirilen birçok uzay aracı araştırması ile zenginleştirilmiş ve günümüzde oldukça tatminkar modeller geliştirilmiştir.
Bu bilgiler çerçevesinde, Güneş sisteminin ilksel bileşenlerine paralel biçimde Satürn'ün kütlesinin büyük kısmını [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] oluşturduğu varsayılır. Hidrojen/Helyum kütle oranı 75-25 civarındadır. Daha ağır elementlerin [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] içindeki toplam payı %1 iken, hafif bir zenginleşme ile Satürn'de %3-5 arasında olabileceği hesaplanmaktadır. Bu yapı taşları özgül ağırlıklarına göre tabakalanmış durumdadır:
  • Satürn'ün merkezinde [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ve ağır metallerle birlikte bunları çevreleyen daha hafif elementlerin oluşturduğu bir 'buz' ve 'kaya' tabakasından oluşan bir [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] bulunur. Gezegenin ileri derecedeki basıklığının nedeni olarak büyük ve yoğun bir çekirdek varlığı gösterilmektedir. Bazı hesaplamalar, gözlenen basıklık oranını sağlayabilmek için çekirdeğin gezegen kütlesinin dörtte biri kadar büyük bir kısmını oluşturması gerektiği sonucuna ulaşmaktadır. Bu, 25 [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] kütlesine sahip ve yarıçapı 10.000 kilometreyi aşan bir kaya, buz ve metal kütlesi anlamına gelir ve Satürn'ün ağır elementler açısından tahmin edilenden daha da zengin olabileceğini gösterir. Satürn‘ün merkezinde sıcaklığın 12.000K, basıncın 10 megabar (10 milyon atmosfer) üzerinde olduğu tahmin edilir.
  • Çekirdeği çevreleyen alanda [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] oluşmuş [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] tabakası yer alır. Hidrojen 3 ila 4 Mbar'dan daha yüksek basınçlarda devreye giren [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] kuvvetlerinin etkisi ile moleküler yapısını kaybederek metalik özellikler kazanır, ısıl ve elektriksel iletkenliği çok artar. Jüpiter'de olduğu kadar büyük olmayan bu katmanın, yaklaşık 20.000 km.lik bir kalınlıkla çekirdekten gezegen yarıçapının yarısı kadar bir uzaklığa yayıldığı sanılır.
  • En dışta, gezegenin hacminin %90'ını oluşturan en az 30.000 km. kalınlığında [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL](H2) tabakası bulunur. Gezegenin yüzeyine yaklaşıldıkça basınç, ısı ve yoğunluk düşer, hidrojen sıvıdan gaza dönüşür ve giderek atmosfer olarak adlandırılabilecek ortama geçilir.
Bu şemada helyumun konumu çok iyi aydınlatılabilmiş değildir. Satürn atmosfer ve dış tabakalarında helyum oranının beklenenden çok daha az olduğu gözlenmiştir. Buna, Jüpiter'e oranla daha soğuk olan gezegende, helyumun en dıştan başlayarak yoğunlaşıp bir [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] şeklinde gezegenin içine doğru yağdığı ve gezegen yüzeyindeki oranının gittikçe düştüğü şeklinde bir açıklama getirilmiştir. Bu olasılığın geçerli olması durumunda helyumun sıvı hidrojen tabakaları içinden geçerek manto ve çekirdek arasında ayrı bir katman oluşturması beklenir. Bugün, metalik hidrojen katmanının da sıvı nitelikte olduğu görüşü yaygın olarak kabul edilmektedir. Katı fazdaki bir manto tabakasının Satürn'ün ürettiği büyük ısıyı dışarı iletemeyeceği ve bu aktarım için [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] (konveksiyon) olanak sağlayan sıvı bir ortamın gerekli olduğu düşünülmektedir. Konveksiyon akımlarının katmanlar arasında ne ölçüde madde alışverişine izin verdiği bilinmemektedir. Güçlü yerçekiminin ve akışkan yapının sonuçta ağır elementleri sürekli olarak merkeze doğru çökmeye zorlayacağı tahmin edilmekle birlikte, buz ve kaya oluşturan bileşiklerin tümünün çekirdeğe hapsolmuş durumda olmayabileceği, bir kısmının metalik ve moleküler hidrojen katmanlarında eriyik halinde ya da askıda bulunabileceği varsayılabilir.

Atmosfer

GazOranHidrojen
H2
<0.94Helyum
He
<0.06Metan
CH4
0.002Su
H2O
0.001Amonyak
NH3
0.0001Etan
C2H6
5x10-6Hidrojen sülfid
H2S
1x10-6Hidrojen fosfür
PH3
1x10-6Asetilen
C2H2
1x10-7
Satürn kalın ve karmaşık bir [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] tabakası ile çevrilidir. Atmosferin temel bileşeni, bir [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] gezegenden bekleneceği gibi, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]’nun içeriğine benzer olarak, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] gazıdır. Ancak, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] farklı olarak, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] oranının beklenenden düşük olduğu gözlenir.Bu olgunun, helyumun [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] etkisi ile gezegenin daha derinlerine doğru çökmesi ile ilişkili olabileceği düşünülür. Satürn atmosferi %94 hidrojen ve %6 helyumdan oluşmaktadır. Bunları %0,2 oranla [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] (CH4), %0,1 oranla [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] (H2O), ve %0,01 oranla [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] (NH3) izler. Azot, hidrojen, karbon, oksijen, kükürt, fosfor ve diğer elementleri içeren çeşitli bileşiklere milyonda bir düzeyini geçmeyen oranlarda rastlanır.
Aslında gaz devlerinin belirli bir yüzeyi olduğu söylenemez, gezegenden atmosfer olarak adlandırılabilecek en dış gaz tabakasına doğru kesintisiz, yumuşak bir geçiş sözkonusudur. Bu tür gezegenlerin çapları hesaplanırken 1 bar (yaklaşık 1 atmosfer) sınırının dışında kalan kısım dikkate alınmaz, basıncın 1 barı aştığı noktadan itibaren tüm hacim gezegenin sınırları içinde kabul edilir. Ancak çoğu zaman, atmosfer olarak adlandırılan alan, hidrojen gazı yoğunluğunun sıvı hidrojen yoğunluğu düzeyine çıktığı 10.000 bar basınç sınırına yani gezegenin binlerce kilometre içine dek genişletilir.
Satürn’ün daha zayıf çekim gücü nedeniyle, atmosferi gezegenin merkezinden uzaklık bakımından daha geniş bir alana yayılmıştır; derinlikle ısı ve basınç artışı Jüpiter’e oranla daha sınırlıdır. Bu nedenle, atmosferin alt sınırı olarak kabul edilebilecek fizik koşullara çok daha derinlerde ulaşılır. Aynı şekilde, atmosferin çeşitli yükseltilerinde görülen değişik bileşiklerin yoğunlaşmasından oluşmuş bulutlar Jüpiter’e oranla birbirinden daha aralıklı yer alırlar. En yüksek bulutlar, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] düzeyinin yaklaşık 100 km. altında [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], 200 km. altında [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ve 300 km. altında su buzundan oluşmuş bulutlardır.

Bulutlar ve atmosfer akımları [

Jüpiter’dekine benzer ekvatora paralel bulut kuşakları Satürn atmosferinde de gözlenir, ancak kuşaklar arasındaki renk ve kontrast farkı aynı derecede çarpıcı değildir. Bu silik görünümün nedeni bulut katmanlarının daha geniş bir yükselti aralığına dağılmış ve kalın bir atmosfer kütlesi ile örtülmüş olmalarıdır. Birbirine komşu kuşaklarda bulutların zıt yönde ve büyük bir hızla ilerledikleri görülür. Kuşakların dağılım ve hareketleri kuzey ve güney yarımkürelerde Jüpiter’e oranla daha simetriktir. Batıdan doğuya doğru 1800 km./saat hızında kesintisiz bir akımın gözlendiği ekvator kuşağı, kuzey ve güney yönünde 35. enlem derecelerine kadar uzanarak gezegenin en büyük meteorolojik yapısını oluşturur.
Yeryüzünden yapılan gözlemlerde bazıları devasa boyutlara ulaşan 'beyaz leke'ler gözlenmiştir. Bu oluşumların, günler, bazen haftalar süren fırtına alanları olduğu düşünülür. [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] uzay sondası kısa süre içinde birçok yeni fırtına alanı saptamıştır.

Satürn'ün kendi ekseni etrafında dönüşü

Katı bir yüzeye sahip olmayan Satürn'ün dönüş özelliklerinin, atmosfer yapılarının gözlenen hareketlerine göre belirlenmesine çalışılmıştır. Ekvator bölgesi ile kutupların farklı devirlerle dönmesi, 'Sistem I' ve 'Sistem II' olmak üzere iki ayrı dönme süresi tanımlanmasına yol açmıştır. Ekvator bölgelerinin dönüşü 10 saat 14 dakika 00 saniyede tamamlanır ve Sistem I olarak adlandırılır. Kutup bölgelerinde dönüş süresi 10 saat 39 dakika 24 saniyedir ve Sistem II adını alır. Satürn'den yayılan [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] dalgaboyundaki ışınımların ise 10 saat 39 dakika 22,4 saniyelik bir dalgalanma göstermelerine dayanarak, gezegenin manyetik alanını belirleyen metalik hidrojen kütlesinin bu hızla dönmekte olduğu sonucu çıkarılmıştır. 'Sistem III' adı verilen bu periyod Satürn'ün gerçek dönüş hızı olarak kabul edilir, ve bu değerin kutuplardaki dönüş hızı ile hemen hemen aynı olduğu, ekvatorda ölçülen farklı hızın bu bölgelerdeki bulutların 1800 km./saat hıza ulaşan rüzgarlar nedeniyle doğuya doğru hareket etmelerinden kaynaklandığı dikkati çeker. [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] uzay sondalarının 1980 ve 1981 yıllarındaki geçişleri sırasında yaptıkları duyarlı ölçümlere dayanan bu değer, 1997 yılında [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] gökbilimcileri tarafından 6 dakika daha uzun olarak ölçüldü. [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] uzay aracının 2004 yılında Satürn'e yaklaşmakta iken yaptığı ölçümlerde belirlediği 10 saat 45 dakika 45 saniye uzunluğundaki radyo dönüş periyodu de bu son bulguyla uyumlu idi. Gezegenin dönüş hızında kısa sürede bu denli önemli değişikliklerin olanak dışı olduğu bilinmekte, öte yandan Voyager ve Cassini sondalarının güvenilirliği tartışılmamaktadır. Radyo kaynağının dönüş hızındaki bu sapmaların aydınlatılması, gezegenin iç yapısı hakkında değerli bilgiler sağlayabilecektir.

Halkalar

[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]
Cassini uzay aracı tarafından çekilen bir Satürn fotoğrafı


Satürn'ün ilk bakışta dikkati çeken belirleyici özelliği halka sistemidir. [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], gökyüzünün basit teleskoplarla izlenmeye başlandığı 17. yüzyıldan bu yana Satürn'ü diğer gezegenlerden ayırdeden eşsiz bir yapı olarak bilinegelmiştir. 1970'lerden sonra diğer gaz devlerinin de halkaları bulunduğu keşfedilmiştir.
Halkalar, ekvator düzleminde gezegenin merkezinden uzaklıkta 67.000 km. ile 480.000 km. arasında kalan alanı kaplamaktadır. Satürn'ün yarıçapı RS=60.250 km. olarak alınırsa halkaların iç sınırının gezegenin yüzeyine 6.700 km. uzaklıkta bulunduğu görülür. Dış sınırı ise Satürn için yaklaşık 2,5 RS yani 150.000 km. olan [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] çok ötesindedir. Halkaların kalınlığı ise sadece 100 metre kadardır. Satürn halkaları çoğunluğunun çapı 1 cm. ile 10 m. arasında değiştiği düşünülen büyük sayıda buz parçacıklarından oluşmuştur. Halkaların yoğunluğunun gezegen merkezinden uzaklığa göre büyük değişimler gösterdiği, bazı alanlarda boşluklar bulunduğu bilinmektedir. Bunların [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] çekim etkileri ile ilişkisi gösterilmiş, hatta yörüngesi halkaların içinde bulunan ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] olarak adlandırılan küçük uyduların halkaların bilinen yapısının korunmasındaki rolleri aydınlatılmıştır. Ancak son 25 yılda uzay aracı araştırmalarından elde edilen büyük miktardaki yeni bilgi, Satürn halkalarının bugün için de tam olarak açıklanamamış birçok özelliğini ortaya koymaktadır.

Manyetosfer ]

Satürn güçlü bir manyetik alana ahiptir. Jüpiter'in manyetik alanının yirmide biri kadar güç sağlayan bu [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], Yer ile karşılaştırıldığında 800 kata ulaşan büyüklüğü ile devasa ölçektedir. Gezegenin manyetik ekseni dönme ekseni ile hemen hemen çakışır ve Jüpiter'de olduğu gibi manyetik kutupları Yer'in kutuplarına göre ters yerleşmiş durumdadır. Bu çift kutuplunun yanı sıra, Satürn'ün manyetik alanının, yapısını karmaşıklaştıran bir dört kutuplu ve bir sekiz kutuplu bileşeni bulunmaktadır.
Satürn, manyetik alanının [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ile etkileşimi sonucunda büyük bir [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] oluşur. Bu bölge, güneş kökenli yüksek enerjili parçacıklardan oluşan [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] akımının gezegenin manyetik alanı tarafından saptırılarak engellendiği, Satürn'ün Güneş'e dönük yüzünde 300-1000 km./saniye hızındaki Güneş rüzgarı tarafından gezegene doğru itilen, karanlık yüzünde ise yüzlerce milyon kilometre uzunluğunda bir ‘manyetik kuyruk‘ şeklinde devam eden, damla biçiminde bir hacmi kapsar. Manyetosferin en dışında Güneş rüzgarının çarparak hızla yavaşladığı ve yön değiştirdiği bir [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] bulunur. Güneş etkinliğine göre gezegene uzaklığı değişen bu sınır, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] uzay sondası tarafından Satürn'den Güneş doğrultusunda 3 milyon km. uzaklıkta saptanmıştır. Daha içeride ise güneş kökenli parçacıkların aşamayarak çevresinden dolaşmak zorunda kaldığı [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] yer alır. Manyetopoz, Satürn'ün manyetosferini sınırlar. Manyetosfer içinde [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], serbest [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], yüklü toz tanecikleri ve nötr atom ve molekülleri içeren bir [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] bulunur, ancak bu plazmanın yoğunluğu Jüpiter'dekine oranla çok azdır. Bunun nedenleri, Satürn'ün manyetosferi içinde iyonize madde kaynağı olabilecek [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] benzeri bir uydusunun olmaması ve parçacıkların [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] tarafından yakalanarak sürekli bir şekilde ortadan kaldırılmalarıdır.
Serbest kalan yüklü parçacıklar, manyetik alan çizgileri boyunca toplanarak, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] benzeri ışınım alanları oluştururlar. Satürn'ün manyetik kutuplarındaki açık manyetik çizgiler boyunca ilerleyerek atmosferin yüksek tabakalarında [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ortaya çıkmasına neden olurlar.

Uydular

Satürn'ün resmi olarak ad verilmiş 34 uydusu vardır. 2004 yılı içinde gözlenen ve 4 Mayıs 2005'te [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]'nin 8523 sayılı sirküleri ile duyurulan 12 yeni uydu ve 2005 yılı içinde gözlenen ve 5 Mayıs 2005' te 8524 sayılı sirküler ile duyurulan bir yeni uydu ile bu sayı 56'ye ulaşmaktadır. Henüz doğrulanmamış uydular bu sayının dışındadır. Satürn'ün uydularının listesi, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] makalesinde yer almaktadır
Ayrıca 2004 yılında satürne gönderilen uzay aracı cassini satürn etrafındaki uyduları tespit etmiş ve 2 önemli uydusuna S/2004 S1 DİĞERNE İSE S/2004 S2 adını vemiştir.

Satürn araştırmalarının tarihçesi
  • Eski çağlardan günümüze ulaşan kaynaklarda Satürn, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ile birlikte görünür hareketlerinin diğer yıldızlardan farklılığıyla tanınan 7 gökcisminden biri olarak gösterilir. Bu yönüyle, antik gökbilim için olduğu kadar [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] açısından da önem taşıyan gezegen, birçok dilde haftanın yedi gününe adını veren varlıklardan biri olarak, tarihöncesinden günümüze insan kültüründe yerini korumuştur.
  • 1610 yılında [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] kendi yaptığı [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] yardımı ile gözlediği Satürn'ün küresel bir yapısı olduğunu farketti, gezegenin her iki yanında kendi deyimi ile 'kulak' olarak nitelediği ve sonradan [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] oldukları anlaşılacak oluşumları gördü.
  • 1655'te Hollandalı bilim adamı [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] Satürn'ün en büyük uydusu [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]'ı keşfetti. Huygens 1659'da Galilei'nin görmüş olduğu oluşumun Satürn'ün halkası olduğunu açıkladı.
  • 1670'ler ve 1680'lerde Fransız-İtalyan gökbilimci [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], halkalar içindeki [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ve dört yeni uyduyu daha ([Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL])keşfetti.
  • 1789'da İngiliz gökbilimci [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] Satürn'ün basıklık derecesini hesapladı, iki yeni uyduyu daha ([Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL])keşfetti.
  • 1837'de Alman gökbilimci [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] halkalardaki kendi adıyla anılan boşluğu keşfetti.
  • 19.cu yüzyılın ikinci yarısında [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] halkaların yapısına ilişkin görüşleri geliştirdiler.
  • 1848'de [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]'u, 1898'de [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]'yi keşfetti.
  • 1903 yılında Satürn yüzeyinde bugün fırtına alanları ile ilişkilendirilen beyaz lekeler ilk kez gözlendi.
  • 1966'da [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] keşfedildi.
Pioneer 11 uzay aracı

1973 yılında fırlatılan [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] uzay sondası, Aralık 1974'te Jüpiter yakın geçişini gerçekleştirdikten sonra 1 Eylül 1979'ta Satürn'ün 21.000 km. yakınından geçti. Sınırlı teknik donanıma sahip olmasına karşın bu araç daha sonra gerçekleştirilen uçuşların planlanması için yaşamsal önem taşıyan bilgiler topladı.
  • Satürn'ün boyutları ve çekim gücü duyarlı biçimde ölçülerek yoğunluğunun ve kütlesinin daha büyük kesinlikle hesaplanmasına olanak sağlandı.
  • Satürn'ün ve uydularının birçok fotoğrafı elde edildi. Gezegen ve halkaları ilk kez karanlık yüzlerinden gözlendi.
  • F halkası keşfedildi.
Voyager 1 ve 2 uzay araçları

1977 yılında fırlatılan ve birbirinin aynı olan [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] uzay araçları sırasıyla Kasım 1980 ve Ağustos 1981 tarihlerinde Satürn'ün yakınından geçerek gözlemlerde bulundular.
  • Satürn atmosferindeki [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] oranının Jüpiter'dekine göre az olduğu anlaşıldı.
  • Gezegenin ve uydularının çok sayıda yüksek çözünürlüklü görüntüsü elde edildi.
  • Satürn atmosferindeki bantlar, geçici oval yapılar gözlemlendi. 1800 km./saat hızına ulaşan büyük ölçekli atmosfer akımları saptandı.
  • Gezegenin karanlık yüzünden radyo dalgaları ile yapılan gözlemlerle atmosferin değişik düzeylerindeki sıcaklıklar ölçüldü.
  • [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] gözlendi. Bu arada, orta enlemlerde [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] bantta kutup ışıklarına benzer, nedeni açıklanamayan ışınımlar saptandı.
  • Halkaların ayrıntılı yapısı gözlendi, sayılamayacak kadar çok miktarda küçük halkacıklardan oluştukları anlaşıldı. Yeryüzünden yapılan gözlemlerde sınırlı şekilde görülebilen D ve E halkalarının varlığı kanıtlandı, G halkası keşfedildi.
  • B halkasında 'araba tekerleklerinin çubuklarını' andıran ışınsal yoğunluk değişimleri gözlendi.
  • Satürn'ün 4 yeni uydusu keşfedildi. Bunlardan Pan'ın farkedilmesi, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] uzay aracının gezegeni ziyaretinden 9 yıl sonra eldeki fotoğrafların yeniden incelenmesi sırasında gerçekleşti.
Cassini-Huygens programı

[Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL]
Cassini'den gözüken Güneş tutulması


Satürn ve sisteminin araştırılması amacıyla 1997 yılında fırlatılan [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] uzay aracı, gezegenlerin çekim gücünden yararlanarak yolculuğun hızlandırılabilmesi için [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] (2 kez), [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] yakın geçişlerini gerçekleştirdikten sonra, 1 Temmuz 2004'te Satürn çevresinde yörüngeye girdi. İki ayrı uzay sondasından oluşan araçtan, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] iniş aracı ayrılarak 14 Ocak 2005'te Satürn'ün en büyük uydusu [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] üzerine iniş yaptı. [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] yörünge aracı ise Satürn çevresinde değişen yörüngeler izleyerek gezegen ve çeşitli uyduları ile ilgili gözlemlerine başladı.
  • Satürn'ün kendi etrafında dönüş hızı ile ilgili olarak 1997 yılında Fransız gözlemcilerin saptadığı ve daha önceki bilgilerle çelişen veriler doğrulandı ve gezegenin radyo kaynağının dönüş periyodu 10 saat 45 dakika 45 saniye olarak belirlendi.
  • Araç, yörünge giriş manevrasından önce Satürn halka düzlemini kuzeyden güneye doğru geçti. F ve G halkaları arasındaki boşluktan yapılan bu geçiş, boşluk olarak kabul edilen bölgedeki parçacıkların miktarı konusunda bilgi verdi.
  • [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL], ve [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] yakın geçişleri gerçekleştirilerek uyduların yüksek çözünürlüklü görüntüleri elde edildi ve bilimsel gözlemler gerçekleştirildi.
  • Huygens sondası, Titan yüzeyine iniş sırasında uydunun atmosferi ve yüzeyi hakkında veriler topladı ve görüntüler elde etti.
  • Satürn'ün 4 yeni uydusu keşfedildi.
  • Programın 2008 yılına dek sürdürülmesi planlanmaktadır.
Gözlem koşulları

Bir [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] olan Satürn, [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] çevresinde yaklaşık 30 yıllık dolanma süresi ve yaklaşık 12.5 ay olan [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] dönemi nedeniyle, sabit yıldızlar arasında çok yavaş ilerlediği için aynı takım yıldız içinde 2 yıldan daha uzun süre kalır. Güneşe Jüpiter'den daha uzak ve biraz daha küçük olduğu için Satürn daha sönük görülür. Sarımsı rengi ve 1. [Link'i Görebilmeniz İçin Kayıt Olunuz.! Kayıt OL] parlaklığı ile yılın büyük bir bölümünde kolaylıkla gözlenebilir. Halkaların konumuna bağlı olarak parlaklığı 30 yıllık dönemlerle -0,3 kadire ulaşabilir. Satürn'ün halkaları orta boy teleskoplar ile ayırt edilebilir. Gezegenin 29,4 yıllık yörünge çevrimi içinde, Dünya iki kez Satürn'ün halkalarının düzleminden geçer, bu durumda halkalar görülemez. Kendi etrafındaki dönme hızının yüksekliği nedeniyle basık bir görünüme sahiptir. Satürn'ün uydularından sadece Titan küçük teleskoplar ile görülebilir....



Güneş Sistemi'nde Satürn'ün özel yeri

Bazı özellikleri, Satürn'ü eşsiz kılmaktadır:
  • Basıklık oranı en yüksek gezegendir. Kutuplar arasındaki çapı ekvator çapından %10 düşüktür.
  • En gelişmiş halka sistemine sahip gezegendir. Halkaların çapı gezegenin çapının 8 katı kadardır.
  • Üzerinde en hızlı rüzgarların estiği gezegendir. Ekvator çevresinde gözlenen sürekli batı rüzgarlarının hızı 1800 km./saati bulur.
  • Yağmur ancak bin yılda bir metan sağanağı şeklinde yağar
Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Seçenekler
Stil



Saat: 10:22


Telif Hakları vBulletin® v3.8.9 Copyright ©2000 - 2019, ve
Jelsoft Enterprises Ltd.'e Aittir.
forum Kameralı Sohbet Sevgi forumu Kadınca Forum Mutlu Forum forumcu forum kadinca forum dernek forum forum ankara forum aktuel webmaster forum istanbul escort istanbul escort Betvole

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0 PL2